طراحی وب سایت

یونیکس و نسخه های معروف آن
*پوریا حاجی باقری- دنیای کامپیوتر و ارتباطات
یونیکس، سیستم عاملی است که در سال 1969 توسط گروهی از کارکنان at&t (سازمان تلگراف و تلفن آمریکا) در لابراتوار بل (bell) بنیان نهاده شد. سیستم های یونیکس امروزی به انواع و شعبه های گوناگونی تقسیم می شوند که در طول سال ها توسط خود at&t و بسیاری از شرکت ها و گروه های انتفاعی و غیرانتفاعی دیگر در سراسر جهان گسترش پیدا کردند. از سال 2007، یک کنسرسیوم استانداردهای صنعتی به نام the open group صاحب نام تجاری unix می باشد.
تنها، سیستم هایی که به طور کامل همسان و مبتنی بر قوانین single unix specification می باشند، مجاز به استفاده از این نام تجاری شناخته می شوند و باقی سیستم ها در طبقه بندی یونیکس مانند (unix-like) جایدهی می شوند. در دهه های 1970 و اوایل 1980، تاثیر یونیکس در دایره های آکادمیک (برای مثال نسخه های bsd که محصول دانشگاه کالیفرنیا - berkeley بود) موجب جنبش بزرگی از آن در گرایش های تجاری نیز گشت که از مهمترین آنان می توان به نسخه هایی چون solaris از شرکت sun microsystems و یا hp-ux و حتی ibm aix اشاره کرد.
امروزه، به علاوه سیستم های تایید شده یونیکس مانند سیستم های نامبرده به علاوه apple mac os x، سیستم های یونیکس مانند هم بسیار پرطرفدار می باشند که از جمله آنان می توان به سیستم عامل های معروفی چون linuxها و یا bsdها اشاره کرد. گاهی اوقات یونیکس سنتی ممکن است به منظور توضیح و تفسیر یکی از نسخه های یونیکس و یا سیستم عامل هایی که یکی از خصوصیات version 7 unix یا unix system v را دارا هستند، مورد استفاده قرار گیرد. شایان ذکر است که زبان برنامه نویسی اصلی که در یونیکس به کار رفته c می باشد.
لینوکس: linux
لینوکس به طور کلی نامیست که به سیستم عامل های یونیکس مانندی که براساس هسته لینوکس می باشند، تعلق می گیرد. پیشرفت و توسعه این سیستم عامل را می توان والاترین و برجسته ترین مثال از خانواده نرم افزارهای آزاد و باز دانست، به طوری که می توان گفت تمام سورس و ساختار بستر این سیستم عامل، تحت قوانین ذکر شده در اجازه نامه عمومی و همگانی گنو (gnu)، قابل ویرایش و پخش مجدد در سراسر دنیا و به صورت کاملا مجانی می باشند. این سیستم عامل غالبا به دلیل استفاده هایش در سرورها مورد شناخت واقع می شود. البته این مسئله را نمی توان تایید و یا تکذیب نمود، اما آن چیز که پرواضح است، قدرت بالا و انعطاف پذیری فوق العاده این سیستم عامل در سرورها و کلاینت های سطح بالا می باشد.
اگرچه باید گفت این سیستم عامل بر روی انواع مختلفی از سخت افزارها، سیستم های درون ساختاری، موبایل ها و حتی ابرکامپیوترها استفاده می شود. در سال های اخیر، نسخه های مختلف لینوکس که قابلیت نصب بر روی کامپیوترهای رومیزی و همراه را دارا هستند، به طور گسترده ای افزایش یافته اند. لینوکس اگرچه، این افزایش را به صورت گسترده ای مدیون نسخه بسیار محبوب ubuntu برای کامپیوترهای همراه است. ubuntu نسخه ای از لینوکس است که براساس نسخه پایه ای و اصلی گنو لینوکس debian پایه گذاری شده است. هدف اصلی این نسخه محبوب و البته علل اصلی محبوبیت آن را بایستی در نکاتی چون آسانی مراحل نصب، کارآمدی، زیبایی گرافیکی و مثال زدنی آن و البته پشتیبانی اینترنتی بسیار قدرتمند و فراگیر، جست وجو نمود؛ البته این زیبایی و سادگی با اشکلاتی در سطح هسته سیستم عامل نیز همراه بوده که خود نیازمند رسیدگی های ویژه ای می باشد.
نام لینوکس، خود از linux kernel برگرفته شده است که درواقع در سال 1991 توسط «لینوس تراوالدز» که امروزه با عنوان بنیانگذار لینوکس شناخته می شود، برای این سیستم عامل انتخاب شد. نام های استفاده شده در این سیستم اگرچه، از سیستم عامل gnu که بنیان آن را «ریچارد استالمن» برای اولین بار در سال 1983 گذاشت، برگرفته شده اند، از جمله این نام ها می توان به library و یا utility اشاره کرد. گنو نام منتخب برای بنیاد نرم افزارهای آزاد یا gnu/linux می باشد. موارد زیر را می توان از نسخه های معروف لینوکس دانست:
 debian
 ibm-novell opensuse
 redhat linux
 redhat fedora core
 ubuntu / kubuntu
 sun microsystems opensolaris
 xandros
 arch linux
 centos enterprise linux
سولاریس: solaris
سولاریس سیستم عاملی دیگری بر پایه یونیکس است، در ابتدا، این مسئله شایان ذکر است که سیستم عامل های solaris و opensolaris اگرچه هر دو از محصولات شرکت sun microsystems بوده و بر پایه یونیکس بنا شده اند، دارای تفاوت های بسیار زیادی در سطح بستری سیستم می باشند. سیستم عامل solaris خوش آوازگی خود را در scalability به خصوص در سیستم های sparc می داند. scalability را می توان به طور اختصار به عنوان یکی از خواص بسیار مهم یک سیستم، یک شبکه و یا حتی یک پردازش در علوم مخابرات و مهندسی نرم افزار دانست، که در واقع بیان کننده توانایی آنها برای برخورد و رویارویی با میزان نامشخص و در حال افزایشی از وظایف به صورتی کاملا منطقی و حساب شده است، به بیان دیگر این نام به سیستم های آماده گسترش تعلق می گیرد.
از علل دیگر محبوبیت سولاریس برای کاربران آن را می توان خدمات نوینی که در این سیستم عامل ارایه شده اند، دانست. از جمله این خدمات می توان به dtrace و zfs اشاره کرد. سولاریس از سیستم عامل هاییست که دارای مجوز single unix specification می باشند و به همین دلیل نه تنها بر پایه یونیکس است، بلکه از نسخه های یونیکس نیز به حساب می آید. البته امروزه بیشتر کدهای این سیستم عامل تحت عنوان opensolaris به عنوان نسخه ای از لینوکس ارایه شده اند و در دسترس می باشند. سولاریس به عنوان سیستم عاملی ایده آل برای استفاده در سرورها شناخته شده است، اما معمولا به لحاظ محیط گرافیکی بسیار ساده آن به کاربران معمولی و برای استفاده بر روی کامپیوترهای شخصی توصیه نمی شود.
البته این اعتقاد کم کم در حال فراگیر شدن است که سولاریس نیاز به بروزرسانی جدی دارد، اما از طرفی دیگر حضور opensolaris به عنوان یک لینوکس و سیستم عاملی با سورس باز که بر پایه خود سولاریس بنا شده است، خود گمان این مسئله را ایجاد می کند که شرکت sun احتمالا به مسئله بروزرسانی توجه ویژه ای را اختصاص داده است. جدیدترین نسخه این سیستم عامل solaris 10 می باشد.
یونیکس برکلی: bsd
این نام که برگرفته شده از نام کامل berkeley software distribution است، نسخه ای از یونیکس است که به نام «یونیکس برکلی» نیز شناخته می شود. این سیستم عامل، ساخته و پرداخته گروه تحقیقات سیستم های کامپیوتری دانشگاه برکلی کالیفرنیا در ایالات متحده، بین سال های 1977 تا 1995، زمانی آخرین نسخه پایدار آن معرفی شد، می باشد. امروزه نام bsd به طور غیر تنها، معمولا و نه همیشه به سیستم عامل های برگرفته شده از آن اتلاق می شود. از جمله معروف ترین این سیستم ها می توان به freebsd و netbsd و openbsd اشاره کرد. این خانواده از سیستم عامل ها را نیز می توان فوق العاده قدرتمند برای سرور ولی این بار همچنین مفید برای کاربران سطح بالا دانست. شایان ذکر است که سیستم عاملی که در حال حاضر توسط شرکت yahoo، صاحب و اداره کننده رسمی سایت www.yahoo.com مورد استفاده قرار می گیرد، freebsd می باشد.
سیستم عامل مکینتاش: apple mac os x
os x سیستم عاملی است که طراحی، پخش و فروش آن توسط شرکت apple به انجام رسیده، و از سال 2002 در تمام انواع کامپیوترهای تولید این شرکت مورد استفاده قرار گرفته است. تولید این سیستم عامل اگرچه، پس از تولید و ارایه آخرین سیستم عامل سبک کلاسیک apple به نام mac os 9 صورت گرفت. mac os به عنوان سیستم عامل اصلی apple از سال 1984 مورد توجه قرار دارد. شایان ذکر است که «بیل گیتس» مدیرعامل شرکت مایکروسافت یک سال پیش از آن، در سال 1983، در کنفرانس بین المللی شرکت apple گفت: «به نظر من تا به حال تنها کامپیوترهایی که تمام استانداردهای ممکن را دارا هستند، کامپیوترهای تولید شده توسط شرکت apple می باشند.» البته این اعتقاد کماکان در میان کاربران apple وجود دارد، کسانی که به هیچ وجه حاضر به تعویض کامپیوترهای خود با هیچ مدل از مارک دیگر نیستند.
اما چرا؟ زیبایی، آسانی در استفاده، هماهنگی و هارمونی فوق العاده میان سخت افزار و نرم افزار، قدرت، کیفیت و سرعت، و از همه مهمتر امنیت بسیار بالا در این سیستم عامل، همه و همه از عوامل مهم و عللی به شمار می روند که موجب می شود کاربران این سیستم آن را عضوی جدا نشدنی از خانواده درجه یک خود ببینند. اما mac os x به نوع خود در میان سیستم عامل های apple، انقلابی مهم به شمار می رود. حرف x که بیان کننده عدد 10 در اعداد رومی است، به عنوان عضوی معروف و معرف نوع جدید این سیستم عامل که بر پایه یونیکس نیز می باشد، شمرده می شود. این سیستم عامل بر پایه تکنولوژی ساخته شده توسط شرکت سابق مدیرعامل apple آقای steve jobs موسوم به next در نیمه دوم ده هشتاد تا اوایل سال 1994، زمانی apple این کمپانی را خرید، بنا شده است.
mac os x بر پایه mach kernel بنا شده است به همین سبب قسمت های مشخصی از سیستم عامل های freebsd و netbsd در nextstep یا در واقع هسته os x به کار رفته اند. nextstep سیستم عاملی شی گرا (object-oriented) بود که توسط next بنیان نهاده شد. در ششمین و جدیدترین نسخه این سیستم عامل، mac os x v10.5 که سازگار با سیستم های دارای پردازشگرهای (cpu) شرکت intel نیز می باشند، دارای گواهینامه unix 03 می باشد، و بنابراین از نسخه های مستقیم یونیکس محسوب می شود. اولین نسخه از این mac os x server 1.0 در سال 1999 و چندی بعد نسخه رومیزی و خانگی آن موسوم به mac os x 10.0 در سال 2001 وارد بازار شدند. نامگذاری نسخه های mac os x براساس نام گربه سانان بزرگ انجام می گیرد؛ برای مثال، mac os x v10.5 به طور معمول از سوی apple با عنوان leopard یا پلنگ خوانده می شود.
از سوی دیگر، نسخه سرور این سیستم عامل موسوم به mac os x server به لحاظ ساختاری شبیه نسخه رومیزی آن است و داری ابزارهای پیشرفته ای در زمینه مدیریت شبکه می باشد که از جمله مهمترین آنان می توان به mail transfer agent و samba server و xgrid server و domain name server و ldap اشاره کرد. این سیستم عامل از قبل بر روی کامپیوترهای سرور تولید این کمپانی، موسوم به سرورهای xserve نصب می شود، اما تقریبا می توان گفت که قالیت نصب و هماهنگی بر روی تمامی کامپیوترهای apple اعم از سرور و رومیزی را دارد.
apple همچنین 3 نسخه مخصوص از این سیستم عامل را برای 3 محصول دیگر خود، به جز کامپیوترها، نیز مورد استفاده قرار می دهد، این سه محصول شامل موارد مقابل می شوند: سیستم عامل موسوم به iphone os برای گوشی ها موبایل iphone و دستگاه های پخش موسیقی ipod touch و در نهایت سیستم عامل بدون نام مورد استفاده در apple tv. شایان ذکر است که سورس اصلی خود این سیستم عامل باز نمی باشد اما دارای کامپوننت هایی با سورس باز است. mac os x از قدرتمندترین و پیشرفته ترین انواع سیستم عامل در تمام سطوح از سرور تا کاربران مبتدی خانگی به شمار می رود.
*عضو جامعه کامپیوتر بریتانیا (bcs) و انجمن بین المللی مهندسان برق و الکترونیک (ieee)
عضو گروه هوش مصنوعی و معاون جامعه دانشجویی علوم کامپیوتر دانشگاه شفیلد، انگلستان

منبع : اخبار فناوری اطلاعات  تاریخ : 19   خرداد   1388  شاخه : سخت افزار